Сода кӗлӗ нумай отрасльте тӗп вырӑн йышӑнать, кантӑк промышленноҫӗ тӗнчери потребленисен 60% яхӑн йышӑнать.
Кӗленче листикӗ — кӗленче рынокӗн чи пысӑк пайӗ, савӑт кӗленчи вара — кӗленче рынокӗн иккӗмӗш пысӑк пайӗ (1-мӗш ӳкерчӗк). Хӗвел батарейисенче усӑ куракан хӗвелпе ӗҫлекен кӗленче — ыйту чи хӑвӑрт ӳсекен лаптӑк.
2023 ҫулта Китай ыйтӑвӗн ӳсӗмӗ 10% ҫитӗ, 2,9 миллион тонна таса ӳсӗм пулӗ. Китайсӑр пуҫне тӗнчери ыйту 3,2% чакнӑ.
Сода кӗлӗ туса кӑлармалли хӑват 2018-2022 ҫулсенче пӗтӗмӗшле илсен ҫирӗп пулӗ, мӗншӗн тесен COVID-19 пандемине пула палӑртнӑ нумай сарӑлу проекчӗ вӑраха кайнӑ. Чӑн та, ҫак тапхӑрта Китай сода кӗлӗн хӑватне таса ҫухатнӑ.
Анчах та ҫывӑх вӑхӑтра чи пысӑк ӳсӗм Китайран пулӗ, ҫав шутра 5 миллион тонна ҫӗнӗ йӳнӗ (ҫутҫанталӑк) продукци туса кӑларасси, вӑл 2023 ҫул варринче ӳсме пуҫлӗ.
Юлашки вӑхӑтра АПШри чи пысӑк сарӑлу проекчӗсене пурне те Genesis хӑй ҫине илнӗ, 2023 ҫул вӗҫлениччен унӑн пӗтӗмӗшле хӑвачӗ 1,2 миллион тонна яхӑн пулать.
2028 ҫул тӗлне тӗнчере 18 миллион тонна ҫӗнӗ хӑват хушмалла, вӗсенчен 61 проценчӗ Китайран, 34 проценчӗ АПШран.
Производство хӑватлӑхӗ ÿснӗ май технологи никӗсӗ те улшӑнать. Ҫӗнӗ производство хӑватӗнче ҫутҫанталӑк сода кӗлӗн пайӗ ӳссех пырать. Пӗтӗм тӗнчери производство калӑпӑшӗнче унӑн тÿпи 2028 ҫул тӗлне 22% ҫитмелле.
Ҫутҫанталӑк сода кӗлӗн производство тӑкакӗсем, пӗтӗмӗшле илсен, синтетика сода кӗлӗнчен чылай пӗчӗкрех. Ҫапла вара, технологи лару-тӑрӑвӗнчи улшӑнусем тӗнчери тӑкаксен йӗрне те улӑштараҫҫӗ. Конкуренци хатӗрлев ҫинче никӗсленет, ҫӗнӗ хӑват географи тӗлӗшӗнчен вырнаҫни те конкурентлӑха витӗм кӳрӗ.
Сода кӗлӗ — пирӗн кулленхи пурнӑҫпа тачӑ ҫыхӑннӑ юлашки ӗҫре усӑ куракан тӗп химикат. Ҫапла вара, сода кӗлне ыйтасси ӳсни йӑлана кӗнӗ тӑрӑх аталанакан экономикӑллӑ ҫӗршывсенче пулнӑ. Анчах та сода кӗлне ыйтасси экономика ӳсӗмӗпе кӑна ҫыхӑнман ӗнтӗ; ҫутҫанталӑк секторӗ те сода кӗлне ыйтассине ӳстерме хастар хутшӑнать.
Анчах та ҫак юлашки усӑ курмалли ӗҫсенче сода кӗлӗн абсолютлӑ потенциалне малтанах пӗлме йывӑр. Аккумуляторсенче, ҫав шутра литий-ион батарейисенче те, сода кӗлӗпе усӑ курмалли перспективӑсем кӑткӑс.
Хӗвел кантӑкӗ пирки те ҫавӑн пекех, тӗнчери энергетика агентствисем хӑйсен хӗвел энергийӗн прогнозӗсене ҫӳлелле ҫӗнетсех тӑраҫҫӗ.
Сода кӗлӗ туса кӑларассинче суту-илӳ пысӑк вырӑн йышӑнать, мӗншӗн тесен производство центрӗсем яланах ыйту пысӑк вырӑнсем ҫывӑхӗнче пулмаҫҫӗ, сода кӗлӗн тӑваттӑмӗш пайне яхӑн пысӑк регионсем хушшинче турттараҫҫӗ.
АПШ, Турци тата Китай ҫак отрасльте пӗлтерӗшлӗ ҫӗршывсем шутланаҫҫӗ, мӗншӗн тесен вӗсем карап рынокне витӗм кӳреҫҫӗ. Америка производителӗсемшӗн экспорт рынокӗсенчи ыйту ӳсӗмӗн ҫитӗннӗ шалти рынокран пысӑкрах драйверӗ пулса тӑрать.
Йӑлана кӗнӗ тӑрӑх, Америка производителӗсем хӑйсен производствине экспорта ӳстерсе ӳстернӗ, ҫакна конкурентлӑ тӑкаксен структури пулӑшнӑ. Тӗп ҫулҫӳрев рынокӗсем шутне Азин ытти пайӗ (Китайпа Инди субконтиненчӗсӗр пуҫне) тата Кӑнтӑр Америка кӗреҫҫӗ.
Тӗнчери суту-илӳре хӑйӗн пайӗ пӗчӗк пулин те, Китай хӑйӗн экспортӗ улшӑнса пынине пула тӗнчери газировка рынокне пысӑк витӗм кӳрет, ҫакна эпир кӑҫал куртӑмӑр ӗнтӗ.
Ҫӳлте асӑннӑ пек, Китай 2023 тата 2024 ҫулсенче пысӑк хӑват хушнӑ, ҫакӑ ытлашши ҫителӗклӗ пуласса кӗтнине ӳстернӗ, анчах та Китай импортӗ 2024 ҫулхи пӗрремӗш ҫур ҫулта рекордлӑ шайра пулнӑ.
Ҫав вӑхӑтрах кӑҫалхи пилӗк уйӑхра АПШ экспорчӗ ҫулталӑк хушшинче 13% ӳснӗ, чи пысӑк тупӑш Китайран пулнӑ.
Китайра 2023 ҫулта ыйту ӳсӗмӗ питӗ вӑйлӑ пулӗ, вӑл 31,4 миллион тоннӑна ҫитӗ, ӑна ытларах хӗвел энергийӗпе ӗҫлекен кӗленче витӗм кӳрӗ.
Китайӑн сода кӗлӗн хӑвачӗ 2024 ҫулта 5,5 миллион тонна ӳсет, ҫакӑ ҫӗнӗ ыйту пуласса ҫывӑх вӑхӑтра кӗтнинчен те пысӑкрах пулать.
Анчах та ыйту ӳсӗмӗ кӑҫал каллех кӗтнӗ шайран та пысӑкрах пулчӗ, 2023 ҫулхи пӗрремӗш ҫур ҫулта ыйту ҫулталӑкран ҫулталӑка 27% ӳсрӗ. Хальхи ӳсӗм хӑвӑртлӑхӗ малалла тӑсӑлсан, Китайра ыйтупа сӗнӳ хушшинчи уйрӑмлӑх ытлашши пысӑк пулмӗ.
Ҫӗршыв хӗвел кантӑкӗ туса кӑларассине ӳстерме пӑрахмасть, 2024 ҫулхи юпа уйӑхӗ тӗлне пӗтӗмӗшле хӑват 46 миллион тонна ҫитмелле.
Анчах та Китай влаҫӗсем хӗвел кантӑкӗ туса кӑлармалли ытлашши хӑват пирки пӑшӑрханаҫҫӗ тата вӗсене чарса тӑракан политикӑна сӳтсе яваҫҫӗ. Ҫав вӑхӑтрах Китайӑн вырнаҫтарнӑ фотоэлектричество хӑвачӗ 2024 ҫулхи январьтен пуҫласа май уйӑхӗччен ҫулталӑкра 29% ӳснӗ, пӗлтерет Наци энергетика управленийӗ.
Анчах та Китайри ФВ модульсем туса кӑларакан промышленноҫ ҫухатупа ӗҫлет, ҫавна пула хӑш-пӗр пӗчӗк монтаж заводӗсем ӗҫлеме пӑрахаҫҫӗ е ӗҫлеме пӑрахаҫҫӗ.
Ҫав вӑхӑтрах Кӑнтӑр-Хӗвелтухӑҫ Азире ФВ-модуль пуҫтаракансем нумай, вӗсенчен ытларахӑшӗ Китай инвесторӗсен аллинче, вӗсем АПШ ФВ-модуль рынокне пӗлтерӗшлӗ поставщиксем шутланаҫҫӗ.
Хӑш-пӗр монтаж заводӗсем нумаях пулмасть АПШ правительстви импорт налукӗн канӑвне пӑрахӑҫланӑ пирки производствӑна чарнӑ тесе пӗлтереҫҫӗ. Китай хӗвел кантӑкӗн тӗп экспорт ҫулӗсем — Кӑнтӑр-Хӗвелтухӑҫ Ази ҫӗршывӗсем.
Китайра сода кӗл ыйтӑвӗн ӳсӗмӗ рекордлӑ шайра пулнӑ вӑхӑтра Китай тулашӗнчи сода кӗл ыйтӑвӗн динамики ытларах тӗрлӗ енлӗ. Аялта Азипе Америкӑри ытти ҫӗршывсенчи ыйту ҫинчен кӗскен ҫырса кӑтартнӑ, ҫав юхӑмсенчен хӑшӗ-пӗрисене палӑртнӑ.
Импорт статистики Азин ытти пайӗнче (Китайпа Инди субконтиненчӗсӗр пуҫне) газлӑ кӗл ыйтӑвӗн юхӑмӗн усӑллӑ кӑтартӑвне парать, мӗншӗн тесен вырӑнти производство хӑвачӗ пӗчӗкрех.
2024 ҫулхи пилӗк-ултӑ уйӑхра регионӑн импортӗ 2 млн тонна ҫитнӗ, пӗлтӗрхи ҫак тапхӑртинчен 4,7% нумайрах (2-мӗш сӑнӳкерчӗк).
Хӗвел кантӑкӗ Азин ытти пайӗнче сода кӗлӗн ыйтӑвӗн тӗп сӑлтавӗ шутланать, лист кантӑкӗ те лайӑх тӳпе хывма пултарать.
3-мӗш ӳкерчӗкре кӑтартнӑ пек, регионта хӗвел энергийӗпе тата лаптак кантӑкран тунӑ темиҫе проект палӑртнӑ, вӗсем 1 миллион тонна яхӑн ҫӗнӗ газлӑ кӗл ыйтӑвне хушма пултараҫҫӗ.
Анчах та хӗвел кантӑкӗн промышленноҫӗ те хӑш-пӗр йывӑрлӑхсемпе тӗл пулать. Юлашки вӑхӑтра АПШ йышӑннӑ антидемпинг тата компенсаци пошлинисем пек тарифсем Вьетнампа Малайзи пек ҫӗршывсенче фотоэлектричество модулӗсем туса кӑларассине витӗм кӳме пултараҫҫӗ.
Китайра туса кӑларнӑ компонентсем ҫине тарифсем ҫак ҫӗршывсенчи производительсенчен пысӑк тарифсенчен сыхланас тесе тӗп компонентсене Китай тулашӗнчи поставщиксенчен туянма ыйтаҫҫӗ. Ҫакӑ производство тӑкакӗсене ӳстерет, ҫыхӑну тытӑмне кӑткӑслатать, юлашкинчен вара АПШ рынокӗнче Кӑнтӑр-Хӗвелтухӑҫ Азири ФВ панельсен конкурентлӑхне хавшатать.
Кӑнтӑр-Хӗвелтухӑҫ Азири темиҫе Китай ФВ-панель монтажникӗ июнь уйӑхӗнче тарифсене пула производствӑна чарса лартнӑ, ҫитес уйӑхсенче вара производство татах та чарӑнма пултарать.
Америка регионӗ (АПШсӑр пуҫне) импортран питӗ нумай килет. Ҫапла вара, импортӑн пӗтӗмӗшле улшӑнӑвӗсем никӗсри ыйтӑвӑн лайӑх кӑтартӑвӗ пулма пултараҫҫӗ.
Юлашки суту-илӳ кӑтартӑвӗсем ҫулталӑкӑн малтанхи пилӗк-ҫичӗ уйӑхӗнче импортӑн отрицательнӑй динамикине кӑтартаҫҫӗ, 12% е 285 пин метрикӑллӑ тонна чакнӑ (4-мӗш ӳкерчӗк).
Ҫурҫӗр Америкӑра чи пысӑк чакни пулнӑ, 23% е 148 пин тонна чакнӑ. Мексикӑра чи пысӑк чакни пулнӑ. Мексикӑн чи пысӑк сода кӗл ыйтӑвӗн секторӗ, контейнер кӗленчи, эрех-сӑра ыйтӑвӗ вӑйсӑр пулнӑран вӑйсӑр пулнӑ. Мексикӑра пӗтӗмӗшле сода кӗлӗ ыйтӑвӗ 2025 ҫулччен ӳсмелле мар.
Кӑнтӑр Америкӑран импорт та ҫивӗччӗн чакнӑ, ҫулталӑк хушшинче 10% чакнӑ. Аргентинӑн импортӗ чи нумай чакнӑ, ҫулталӑк хушшинче 63% чакнӑ.
Анчах та кӑҫал ҫӗнӗ литий проекчӗсем ӗҫе кӗме палӑртнӑ май Аргентинӑн импортӗ лайӑхланмалла (5-мӗш ӳкерчӗк).
Чӑн та, литий карбонатӗ — Кӑнтӑр Америкӑра газлӑ кӗл ыйтӑвӗн чи пысӑк драйверӗ. Юлашки вӑхӑтра литий промышленноҫӗ йӳнӗ регион пулнипе ҫыхӑннӑ япӑх шухӑшсем пур пулин те, вӑтам тата вӑрах вӑхӑтлӑх малашлӑх лайӑх.
Пысӑк поставщиксен экспорт хакӗсем тӗнчери рынок динамикин улшӑнӑвӗсене кӑтартаҫҫӗ (6-мӗш ӳкерчӗк). Китайра хаксем ытларах улшӑнса тӑраҫҫӗ.
2023 ҫулта Китайӑн вӑтам экспорт хакӗ пӗр метрикӑллӑ тонна FOB 360 АПШ долларӗпе танлашнӑ, 2024 ҫул пуҫламӑшӗнче вара метрикӑллӑ тонна FOB хакӗ 301 АПШ долларӗ пулнӑ, июнь уйӑхӗ тӗлне вара вӑл метрикӑллӑ тонна FOB 264 АПШ долларӗ таран чакнӑ.
Ҫав вӑхӑтрах Турцин экспорт хакӗ 2023 ҫул пуҫламӑшӗнче 386 долларпа танлашнӑ, 2023 ҫулхи декабрь тӗлне 211 доллар ҫеҫ, 2024 ҫулхи май уйӑхӗ тӗлне вара 193 доллар ҫеҫ пулнӑ.
2024 ҫулхи январьтен пуҫласа май уйӑхӗччен АПШ экспорт хакӗсем вӑтамран 230 долларпа танлашнӑ, 2023 ҫулхи ҫулталӑкри вӑтам хакран 298 доллартан каярах.
Пӗтӗмӗшле илсен, сода кӗлӗн промышленноҫӗ юлашки вӑхӑтра ытлашши хӑватлӑх паллисене кӑтартрӗ. Анчах та Китайра хальхи ыйту ӳсӗмне тытса тӑма май килсен, ытлашши ыйту хӑранӑ пек пулма пултараймасть.
Анчах та ҫак ӳсӗмӗн пысӑк пайӗ таса энерги секторӗнчен килет, ҫак категорин абсолютлӑ ыйту потенциалне тӗрӗс малтанах пӗлме йывӑр.
OPIS компанийӗн хими рынокӗн разведкин пайӗ, Dow Jones & Company, кӑҫалхи ака уйӑхӗн 9-11-мӗшӗсенче Мальтӑра 17-мӗш ҫулсеренхи Soda Ash Global Conference конференцине йышӑнӗ. Ҫулсеренхи тӗлпулӑвӑн теми — «Сода кӗлӗн парадоксӗ».
Пӗтӗм тӗнчери сода кӗлӗн конференцийӗ (сулахайра пӑхӑр) рынокри пур секторсенчи тӗнчери экспертсемпе отрасль лидерӗсене пӗрле пуҫтарӗ, вӗсем сода кӗлӗн промышленноҫӗ тата унпа ҫыхӑннӑ отрасльсем пирки экспертсен прогнозӗсене итлӗҫ, рынок динамикине, йывӑрлӑхӗсемпе майӗсене сӳтсе явӗҫ, тӗнчери рынокри улшӑнакан юхӑмсен витӗмне тӗпчӗҫ, ҫав шутра Китай рынокӗ тӗнчене мӗнле витӗм кӳрессине те.
Glass International вулаканӗсем GLASS10 кодпа усӑ курса конференци билечӗсем ҫине 10% йӳнӗрех илме пултараҫҫӗ.
Джесси — «Гласс Интернешнл» хаҫатӑн редакторӗн ҫумӗ. Вӑл 2017 ҫултанпа пултарулӑх тата професси ҫырӑвӗсене вӗренет, 2020 ҫулта диплом илнӗ. Quartz Business Media компанине кӗриччен Джесси тӗрлӗ компанисемпе кӑларӑмсенче ирӗклӗ ҫыравҫӑ пулса ӗҫленӗ.