ProPublica — коммерциллӗ мар хыпар организацийӗ, вӑл влаҫпа усӑ курнине тӗпчеме тӑрӑшать. Пирӗн чи пысӑк историсене малтан илме ҫырӑнӑр.
Халӗ те пӗлтеретпӗр. Тарифран хӑтармалли списока кӑларса пӑрахнӑ продукцие мӗнле кӗртни ҫинчен сирӗн мӗнле те пулин информаци пур-и? Эсир Signal компанийӗнчи Роберт Фатуречипе 213-271-7217 номерпе ҫыхӑнма пултаратӑр.
Дональд Трамп президент ҫак уйӑх пуҫламӑшӗнче ҫӗнӗ тарифсем ҫинчен пӗлтернӗ хыҫҫӑн Шурӑ Ҫурт 1000 ытла продукци списокне кӑларнӑ, вӗсене пошлинӑран хӑтарнӑ.
Списока кӗртнӗ материалсенчен пӗри ​​— полиэтилентерефталат, ӑна пурте ПЭТ сӑмала теҫҫӗ, вӑл пластик кӗленчесем тума усӑ куракан термопластик.
Компанине мӗншӗн санкцисенчен хӑтарни паллӑ мар, санкцисем мӗншӗн пулнине отрасль ӗҫченӗсем те пӗлмеҫҫӗ.
Анчах ӑна суйласа илни — Coca-Cola компанийӗн Reyes Holdings ҫӗнтерӗвӗ, АПШри чи пысӑк уйрӑм ҫынсен компанийӗсенчен пӗри, унӑн харпӑрлӑхӗнче икӗ тӑван, вӗсем республикансен ӗҫӗсене миллионшар доллар панӑ. Нумаях пулмасть компани хӑйӗн тарифӗсене хӳтӗлеме Трамп администрацийӗпе тачӑ ҫыхӑннӑ лобби фирмине тара тытнӑ, ҫакна ҫырусем кӑтартаҫҫӗ.
Компанин лобби ӗҫӗ ҫак ыйтӑва татса пама пулӑшни паллӑ мар. Reyes Holdings тата унӑн лоббисчӗсем ProPublica ыйтӑвӗсем ҫине тӳрех хуравламарӗҫ. Шурӑ Ҫурт та комментари пама килӗшмерӗ, анчах хӑш-пӗр отрасль енӗпе ӗҫлекенсем администраци ҫак ыйтӑва йышӑнманни ҫинчен пӗлтерчӗҫ.
Списокра сӑмаласене ӑнлантарса памасӑр кӗртни АПШ правительствин тарифсене палӑртас ӗҫ мӗн тери уҫӑмсӑррине палӑртать. Тӗп заинтересованнӑй ҫынсем мӗншӗн хӑш-пӗр продукцие тарифпа тивӗҫтернине, ыттисем ҫине тариф хуманнине пӗлмеҫҫӗ. Тариф ставкисем улшӑннине уҫҫӑн ӑнлантарса паман. Администраци ӗҫченӗсем тарифсем пирки хирӗҫле информаци панӑ е ыйтусем ҫине хуравлама килӗшмен.
Ҫак ӗҫре уҫӑмлӑх ҫукки суту-илӳ эксперчӗсене политикӑпа ҫыхӑннӑ компанисем хупӑ алӑксем хыҫӗнче налукран хӑтарма пултарасси пирки пӑшӑрхантарать.
«Ку коррупци пулма пултарать, анчах та вӑл ӗҫе пӗлменни те пулма пултарать», — тенӗ тариф политикипе ӗҫлекен лоббист тарифсене ПЭТ сӑмала кӗртни пирки. — Тӳррипе каласан, ҫав тери васкаса тунӑ, ҫавӑнпа та эпӗ ҫак списока пуринпе те сӳтсе явма Шурӑ Ҫурта кам кайнине те пӗлместӗп.
Трампӑн пӗрремӗш администрацийӗ вӑхӑтӗнче тарифсенчен хӑтарма ыйтса официаллӑ процесс пулнӑ. Компанисем хӑйсен продукцине тарифран хӑтармалла тесе ҫӗршер пин заявлени тӑратнӑ. Заявленисене тарифсене палӑртмалли процесӑн механикине тимлӗрех тӗрӗслеме май пултӑр тесе халӑха пӗлтернӗ. Ҫак уҫӑмлӑх академиксене каярахпа пиншер заявкӑна тишкерме тата республикансен политика донорӗсем ҫӑмӑллӑхсем илме ытларах май пуррине палӑртма май панӑ.
Трампӑн иккӗмӗш срокӗнче, хальлӗхе те пулин, тарифсене чакарма ыйтмалли официаллӑ процесс ҫук. Отрасль ертӳҫисемпе лоббистсем хупӑ алӑксем хыҫӗнче ӗҫлеҫҫӗ. Иртнӗ эрнере «Уолл-стрит джорнал» редакцийӗ «процессӑн тӗксӗмлӗхне» «Вашингтон шурлӑхӗнчи тӗлӗкпе» танлаштарма пулать тесе ят панӑ.
Трампӑн ҫӗнӗ тарифӗсем ҫинчен официаллӑ майпа пӗлтерекен ӗҫ тӑвакан ​​влаҫӑн приказӗ пур ҫӗршыва та тенӗ пекех 10% никӗс тарифӗпе тивӗҫтерӗ, ҫав шутра фармацевтика, ҫурмапроводник, вӑрман хуҫалӑхӗ, пӑхӑр, питӗ кирлӗ минералсем тата энергетика отраслӗнчи продукцие анлӑн палӑртнӑ. Ҫакӑнпа пӗрле илсе килнӗ списокра мӗнле продукцирен хӑтармаллине тӗплӗн ҫырса кӑтартнӑ.
Анчах та ProPublica списокне пӑхса тухнӑ май ҫакна палӑртнӑ: нумай япала ҫак анлӑ категорисене кӗмен е пачах та кӗмен, ҫав вӑхӑтрах ҫак категорисене кӗрекен хӑш-пӗр япаласене те хӗрхенмен.
Сӑмахран, Шурӑ Ҫуртӑн ирӗклӗх списокӗ асбестӑн ытларах тӗсӗсене ҫавӑрса илет, ӑна пӗтӗмӗшле илсен критиклӑ минерал тесе шутламаҫҫӗ тата ирӗклӗх категорийӗсенчен нихӑшне те кӗмеҫҫӗ. Канцерогенлӑ минерала пӗтӗмӗшле илсен наци хӑрушсӑрлӑхӗшӗн е АПШ экономикишӗн пӗлтерӗшлӗ мар тесе шутлаҫҫӗ, анчах ӑна халӗ те хлор туса кӑларма усӑ кураҫҫӗ, анчах та Байден администрацийӗн ҫутҫанталӑка сыхлакан агентстви пӗлтӗр ҫак материала импортлама чарнӑ. Трамп администрацийӗ Байден вӑхӑтӗнчи хӑш-пӗр чарусене каялла тавӑрма пултарасси ҫинчен систернӗ.
Америкӑри хими канашӗн пресс-секретарӗ, унччен ҫак чарӑва хирӗҫ тӑнӑ промышленноҫ ушкӑнӗ, мӗншӗн тесен вӑл хлор промышленноҫне сиен кӳме пултарать, ушкӑн асбеста тарифсенчен хӑтарма лоббилеменнине тата ӑна мӗншӗн кӗртнине пӗлменнине пӗлтернӗ. (Икӗ пысӑк хлор компанийӗ те хӑйсен уҫӑмлатмалли бланкӗсенче тарифсемшӗн лоббиленине кӑтартман).
Списокри ытти япаласем, анчах та хӑрушӑрах марскерсем, кораллсем, рак хуранӗсем тата каракатицы шӑммисем (килти чӗрчунсем валли апат хушмалли япаласем вырӑнне усӑ курма пултаракан каракатици пайӗсем) пур.
ПЭТ сӑмала та ирӗке кӑлармалли категорисенчен нихӑшне те кӗмест. Экспертсем каланӑ тӑрӑх, правительство ӑна энергетика продукчӗ тесе шутлать пулӗ, мӗншӗн тесен унӑн компоненчӗсем нефтьрен илнӗ. Анчах ҫавӑн пекех пӗчӗк стандартсене тивӗҫтерекен ытти продукцие кӗртмеҫҫӗ.
— Эпир те ыттисем пекех тӗлӗнтӗмӗр, — терӗ Ральф Васами, ПЭТ сӑмала ассоциацийӗн ӗҫ тӑвакан ​​директорӗ, ПЭТ промышленноҫӗн суту-илӳ ушкӑнӗ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, сӑмала ҫав продукци валли упаковкӑна кӗртмесен, ирӗке кӑлармалли категорие кӗмест.
Ҫырусем кӑтартнӑ тӑрӑх, пӗлтӗрхи тӑваттӑмӗш кварталта, Трамп суйлавра ҫӗнтернӗ вӑхӑтра, Coca-Cola компанийӗ Reyes Holdings тарифсемшӗн лоббилеме Ballard Partners компанине тара тытнӑ. Кӑҫалхи пӗрремӗш кварталта, Трамп инаугураци вӑхӑтӗнче, ҫырусем кӑтартнӑ тӑрӑх, Баллард суту-илӳ политикине палӑртакан Суту-илӳ министерствине тарифсем пирки лоббилеме пуҫланӑ.
Фирма Трамп администрацийӗпе ӗҫлеме ӗмӗтленекен компанисемшӗн ҫӳремелли вырӑн пулса тӑчӗ. Вӑл Трампӑн хӑйӗн компанийӗшӗн, Трамп организацийӗшӗн, лоббиленӗ, унӑн ӗҫченӗсем хушшинче генеральнӑй прокурор Пэм Бонди тата штаб начальникӗ Сьюзи Уайльс пек администрацин аслӑ чиновникӗсем пур. Фирмӑн никӗслевҫи Брайан Баллард — Трампӑн укҫа-тенкӗ пухаканӗ, ӑна Politico «Трампӑн Вашингтонӗнчи чи витӗмлӗ лоббист» тесе ят панӑ. Вӑл фирмӑри икӗ лоббистран пӗри, вӗсем Reyes Holdings компанине тарифсемшӗн лобби тунӑ, ҫакна федераци ҫинчен калакан ҫырусем кӑтартнӑ.
Криспа Джуд Рейес, Reyes Holdings хыҫӗнчи миллиардер тӑвансем, политикӑпа та тачӑ ҫыхӑну тытаҫҫӗ. Агитаци укҫи-тенкине уҫса паракан документсем ҫакна кӑтартаҫҫӗ: вӗсем хӑш-пӗр демократсен кандидачӗсене укҫа-тенкӗ панӑ пулин те, вӗсен политика тӳписенчен ытларахӑшӗ республиканецсене кайнӑ. Трампӑн пӗрремӗш ҫӗнтерӗвӗ хыҫҫӑн Крис Рейеса Мар-а-Лаго хулине Трамппа хӑй тӗл пулма чӗннӗ.
ПЭТ сӑмаларан хӑтарни Reyes Holdings компанишӗн кӑна мар, ытти компанисемшӗн те, унпа усӑ куракан ӗҫмелли япаласем туса кӑларакан компанисемшӗн те ырлӑх. Кӑҫалхи ҫул пуҫламӑшӗнче Coca-Cola генеральнӑй директорӗ алюмини ҫине ҫӗнӗ тарифсем лартнӑ май компани ытларах пластик кӗленчесем ҫине куҫасси ҫинчен пӗлтернӗччӗ. Ҫӗнӗ тарифсем термопластиксене те пырса тивсен, ҫав план ӑнӑҫсӑр пулма пултарать. Уҫӑмлатмалли ҫырусем кӑтартнӑ тӑрӑх, компани кӑҫал та Конгреса тарифсене хирӗҫ лоббиленӗ, анчах документсенче мӗнле политикӑна тӗплӗн ҫырса кӑтартман, компани ProPublica ыйтӑвӗсем ҫине хуравламан. (Coca-Cola Трамппа ҫыхӑнма тӑрӑшнӑ, унӑн инаугурацийӗ валли 250 пин доллара яхӑн укҫа панӑ, унӑн генеральнӑй директорӗ вара Трампа хӑйӗн юратнӑ содине, Diet Coke, персонализациленӗ кӗленче панӑ.)
Юлашки вӑхӑтра тарифсенчен хӑтӑлас енӗпе лайӑх ӗҫленӗ тепӗр отрасль — ял хуҫалӑхӗ, вӑл пестицидсемпе удобренисен анлӑ спектрне ҫавӑрса илет.
Америка фермер бюровӗн федерацийӗ, ял хуҫалӑх лобби ушкӑнӗ, нумаях пулмасть хӑйӗн сайтӗнче анализ вырнаҫтарнӑ, унта пайӑн-пайӑн ирӗке кӑларнине мухтанӑ, ҫавӑн пекех ҫеремпе кали ирӗкӗсене «Америка фермер бюровӗн федерацийӗ пек ял хуҫалӑх организацийӗсен йывӑр ӗҫӗ» тата «фермерсемпе ранчо хуҫисен пӗрлехи сассин тухӑҫлӑхне кӑтартакан ҫирӗплетӳ» тенӗ.
Ытти импорт таварӗсем те нумай, вӗсем пошлинӑран хӑтармалли категорисенчен нихӑшне те кӗмеҫҫӗ, анчах та вӗсене анлӑн палӑртсан пошлинӑран хӑтармалли категорие кӗме пултараҫҫӗ.
Пӗр тӗслӗхӗ — искусствӑлла тутлӑлантаракан сукралоза. Ӑна кӗртни ҫак продукцие апат-ҫимӗҫпе ӗҫмелли япаласенче усӑ куракан компанисене пысӑк усӑ кӳнӗ пулӗччӗ. Анчах сукралоза хӑш чухне эмелсенче те усӑ кураҫҫӗ, вӗсене тутлӑрах тӑвас тесе. Шурӑ Ҫурт ӑна наркотиксене кӑларса пӑрахнӑран е урӑх сӑлтавпа кӗртме ырлани паллӑ мар.
Ирӗк илнӗ анлӑ категорисем чи малтанах АПШ правительстви наци хӑрушсӑрлӑхне хӳтӗлес тӗллевпе тарифсем лартма хӑйӗн полномочийӗсемпе малашнехи тарифсем пирки тӗпчекен отрасльсем пулнӑ.
Эсир халь ҫеҫ вуланӑ калава пирӗн вулакансем пулӑшрӗҫ. Эпир сире ProPublica пулӑшма хавхалантарасса шанатпӑр, ҫапла вара эпир влаҫа уҫса паракан, чӑнлӑха уҫса паракан тата чӑн-чӑн улшӑнусем кӳрекен тӗпчев журналистикине малалла та туса пыма пултаратпӑр.
ProPublica — влаҫа явап тыттаракан партиллӗ мар, фактсем ҫинче никӗсленнӗ журналистикӑна халалланӑ коммерциллӗ мар редакци. Эпир 2008 ҫулта тӗпчев отчечӗсем чакнине кура йӗркеленнӗ. Эпир 15 ҫул ытла тӗрӗсмарлӑха, коррупцие тата влаҫпа усӑ курнине тӑрӑ шыв ҫине кӑлартӑмӑр — ҫак ӗҫ вӑраххӑн, хаклӑ тата пирӗн демократишӗн нихҫанхинчен те кирлӗрех. Ҫичӗ хутчен Пулитцер премийӗн лауреачӗ, эпир патшалӑх тата вырӑнти хӑй тытӑмлӑх органӗсенче, корпорацисенче, учрежденисенче тата ытти ҫӗрте те реформӑсем туса пыратпӑр, ҫав вӑхӑтрах хамӑрӑн отчетсен тӗп вырӑнӗнче халӑх интересӗсене тытса тӑратпӑр.
Ставкӑсем нихҫанхинчен те пысӑкрах. Правительствӑри этикӑран пуҫласа репродуктивлӑ сывлӑх таранах, климат кризисӗ таранах, ProPublica чи пӗлтерӗшлӗ историсен малти ретӗнче тӑрать. Эсир панӑ укҫа пире влаҫри ҫынсене явап тыттарма тата чӑнлӑха ҫывӑхрах тытса тӑма пулӑшӗ.
Ҫӗршывӗпех 80 пин ытла ҫынпа пӗрле тӗпчев журналистикине хӳтӗлессине хутшӑнӑр, ҫапла вара вӑл ҫынсене пӗлтерме, хавхалантарма тата ӗмӗрлӗхех витӗм кӳме пултарӗ. Ҫак ӗҫе тума май панӑшӑн тавтапуҫ сире.
Федераллӑ правительство тата Трамп ӗҫӗ ҫинчен информаци пама манпа электронлӑ почта е хӑрушсӑрлӑх каналӗ урлӑ ҫыхӑнӑр.
ProPublica Дональд Трампӑн иккӗмӗш срокӗнче ытларах тимлӗх кирлӗ енсем ҫине тимлӗх уйӑрӗ. Акӑ пирӗн корреспондентсем мӗнле ыйтусем ҫине тимлӗх уйӑрӗҫ — тата вӗсем патне мӗнле хӑрушсӑррӑн ҫитмелле.
Пирӗн репортерсен ушкӑнӗ ҫинчен тӗплӗнрех пӗлӗр. Хыпарсем аталаннӑ май эпир малалла та тимлӗх уйӑрса тӑрӑпӑр.
Эпӗ сывлӑх сыхлавӗпе ҫутҫанталӑк ыйтӑвӗсене тата вӗсене ертсе пыракан органсене, ҫав шутра ҫутҫанталӑка сыхлакан агентствӑна та, ҫутатса паратӑп.
Эпӗ юстици тата саккунлӑх ыйтӑвӗсене, ҫав шутра юстици министерствине, АПШ адвокачӗсене тата судсене, ҫутатса паратӑп.
Эпӗ ҫурт-йӗр тата транспорт ыйтӑвӗсене, ҫав шутра ҫак отрасльсенче ӗҫлекен компанисене тата вӗсене пӑхса тӑракан регуляторсене те, ҫутатса паратӑп.
Енчен те сирӗн ятарлӑ канаш е истори ҫук пулсан, пире сирӗн пулӑшу кирлӗ-ха. Пирӗнпе кирек хӑҫан та ҫыхӑнма пирӗн Федераллӑ ӗҫ ресурсӗсен сечӗн членӗ пулма ҫырӑнӑр.
ProPublica кодне пӑхса тухнӑ экспертсем ҫак тытӑмра нумай ҫитменлӗх тупнӑ, вӗсем Трамп администрацийӗ искусственнӑй интеллекта питӗ кирлӗ службӑсене чакарма мӗнле май панине ҫутатса параҫҫӗ.
CNN илнӗ ҫырусем ҫакна кӑтартаҫҫӗ: Правительствӑн ӗҫ тухӑҫлӑхӗн департаменчӗн ӗҫченӗ, медицина енӗпе ӗҫлеме пӗлменскер, хӑш ВА контракчӗсене пӑрахӑҫламаллине палӑртма ИИ-пе усӑ курнӑ. «ИИ пачах та тӗрӗс мар хатӗр пулнӑ», — тенӗ пӗр эксперт.
Томас Фугате, колледжран пӗр ҫул ҫеҫ вӗренсе тухнӑскер, наци хӑрушсӑрлӑхӗн ӗҫӗнче ӗҫлеменскер, Шалти хӑрушсӑрлӑх департаменчӗн чиновникӗ пулнӑ, вӑл правительствӑн вӑйлӑ экстремизма хирӗҫ кӗрешекен тӗп центрне пӑхса тӑнӑ.
Президент тӗрлӗ енлӗх ӗҫне тапӑнни аслӑ пӗлӳллӗ патшалӑх ӗҫченӗсен карьерине пӑсса ячӗ — вӗсем ҫухатнӑ ӗҫ вырӑнӗсенчен хӑшӗ-пӗрисем DEI пуҫарӑвӗсемпе тӳрремӗнех ҫыхӑнман пулин те.
Шалти ӗҫсен министерствин ҫырӑвӗсем тӑрӑх, чиновниксем 238 депортациленӗ ҫынран ҫурри ытла АПШра уголовлӑ ӗҫсем туманнине тата вӗсем иммиграци саккунӗсене ҫеҫ пӑснине пӗлнӗ.
Мика Розенберг, ProPublica; Перла Тревизо, ProPublica тата The Texas Tribune; Мелисса Санчес тата Габриэль Сандова, ProPublica; Ронна Рискес, Пӑлхавҫӑсен альянсӗн тӗпчевӗсем; Адриан Гонсалес, суя хыпарсене шыракансем, 2025 ҫулхи майӑн 30-мӗшӗ, 5:00 CST
Шурӑ Ҫурт терроризма хирӗҫ кӗрешмелли операцисенчен ҫынсемпе укҫа-тенкӗ уйӑрассине куҫарнӑ май, штатсем Вашингтон тахҫан пулӑшнӑ терроризма хирӗҫ кӗрешмелли ӗҫе тытса пыма йывӑрлӑхсем тӳссе курнӑ. Ҫакӑн результачӗ — татӑкӑн-татӑкӑн ҫывхарса пыни, ҫакӑ нумай лаптӑка хӳтлӗхсӗр хӑварнӑ.
Томас Фугате, колледжран пӗр ҫул ҫеҫ вӗренсе тухнӑскер, наци хӑрушсӑрлӑхӗн ӗҫӗнче ӗҫлеменскер, Шалти хӑрушсӑрлӑх департаменчӗн чиновникӗ пулнӑ, вӑл правительствӑн вӑйлӑ экстремизма хирӗҫ кӗрешекен тӗп центрне пӑхса тӑнӑ.
CNN илнӗ ҫырусем ҫакна кӑтартаҫҫӗ: Правительствӑн ӗҫ тухӑҫлӑхӗн департаменчӗн ӗҫченӗ, медицина енӗпе ӗҫлеме пӗлменскер, хӑш ВА контракчӗсене пӑрахӑҫламаллине палӑртма ИИ-пе усӑ курнӑ. «ИИ пачах та тӗрӗс мар хатӗр пулнӑ», — тенӗ пӗр эксперт.
Скандалсем, тӗпчевсем тата ачасене айӑпланӑ чухне изоляципе усӑ курнӑ пулин те, Ричард Л. Бин хӑйӗн ячӗпе хисепленекен ҫул ҫитмен ачасен изоляторӗн директорӗ пулса юлать.
Пейдж Пфлегер, WPLN/Нэшвилл обществӑлла радио, тата Мариам Эльба, ProPublica, 2025 ҫулхи июнӗн 7-мӗшӗ, 5:00 am ET